VERBOS IMPERSONALES
Se llama impersonales a los verbos cuyo sujeto no se puede expresar, aunque en realidad se usan en 3ª persona. Por eso se les llama también verbos unipersonales. Se clasifican de la siguiente manera:
1º.- Verbos realmente impersonales:
a.- Los que expresan fenómenos atmosféricos o meteorológicos.
pluit llueve lucescit amanece
tonat truena (ad)vesperascit anochece
ninguit nieva lucet es de día
grandinat graniza
b.- Los que expresan sentimientos o estados anímicos; estos verbos se usan sin sujeto en nominativo. Llevan en acusativo la persona que experimenta el sentimiento y en genitivo la causa del mismo.
miseret compadecerse
paenitet arrepentirse
piget dolerse
pudet avergonzarse
taedet aburrirse
2.- Verbos aparentemente impersonales. Expresan situaciones diversas como:
| licet es lícito libet agrada placet parece bien oportet conviene expedit importa decet conviene dedecet no es conveniente |
apparet es
evidente liquet está claro constat consta necesse est es necesario praestat es preferible accidit, contingit, evenit sucede, ocurre fit sucede, ocurre |
Pero estos verbos son sólo aparentemente impersonales porque tienen un sujeto gramatical expreso que está constituido por una oración subordinada sustantiva subjetiva o por un infinitivo.
3.-Verbos eventualmente impersonales.
a.- Cualquier verbo transitivo o intransitivo puede emplearse con valor impersonal en 3ª persona del singular de la voz pasiva, e igualmente, con menos frecuencia, en infinitivo pasivo.
Sin embargo, de ellos, los verbos transitivos están sólo aparentemente usados como impersonales porque (como en los del grupo 2.-) llevan un sujeto que consiste en una oración subordinada sustantiva subjetiva o un infinitivo.
Los intransitivos, en cambio, se usan sin sujeto.
| TRANSITIVOS dicitur se dice credebatur se creía audiebatur se oía |
INTRANSITIVOS pugnatur se lucha perventum est se llegó victum erat se había vivido |
se oía que césar se acercaba con las legiones.
Acriter utrimque pugnatum est. se luchó violentamente por ambos lados.
b.- Las perífrasis de obligación constituidas por el participio de futuro pasivo (en su forma neutro singular -ndum) más el verbo sum en 3ª persona singular y un dativo que expresa la persona que tiene la obligación.
Ejemplos:
-cotidie pluit.
-semper oportet nos fidem servare.
-patri meo libet prope mare habitare.
-nolite intrare! decet vos extra ianuam manere.
-regem crudelitatis non pudebat.
-non licuit mihi vinum bibere.
-militibus placuit a castris discedere.
-furem sceleris iam paenitet.
-ita ancipiti proelio diu atque acriter pugnatum est.
OTROS EJEMPLOS:
-Cum tridui viam processisset, nuntiatum est ei Ariovistum cum suis omnibus copiis ad occupandum Vesontionem, quod est oppidum maximum Sequanorum, contendere triduique viam a suis finibus processisse.
-Hic locus ab hoste circiter passus sescentos, uti dictum est, aberat.
-Factum est opportunitate loci, hostium inscientia ac defatigatione, virtute militum et superiorum pugnarum exercitatione, ut ne primum quidem nostrorum impetum ferrent ac statim terga verterent.
-Caesari nuntiatur Helvetiis esse in animo per agrum Sequanorum et Haeduorum iter in Santonum fines facere, qui non longe a Tolosatium finibus absunt, quae civitas est in provincia.
-Totis trepidatur castris, atque alius ex alio causam tumultus quaerit; neque quo signa ferantur, neque quam in partem quisque conveniat provident.
-Eadem nocte accidit ut esset luna plena.
-Quibus rebus accidit, ut pauci milites patresque familiae, qui aut gratia aut misericordia valerent aut naves adnare possent, recepti in siciliam incolumes pervenirent.